Doe mee

Wat vind jij: kan ook jouw wijk wel wat meer groen gebruiken in de vorm van bomen, struiken of hagen? Dan ben je van harte uitgenodigd om jouw wensen in kaart te brengen op de Buurtbomen Kansenkaart. Een kaart die voor iedereen toegankelijk is en waarop je zichtbaar kunt maken waar je vruchtbare kansen ziet voor meer groen.

Op deze en volgende pagina’s leggen we uit hoe je te werk kan gaan om plekken te vinden en de kansenkaart te vullen.

Waar begin je?

Hoe pak je de zoektocht naar kansen voor bomen in jouw wijk aan?

Hoe pak je de zoektocht naar kansen voor bomen in jouw wijk aan? Op deze pagina vind je de handvatten voor een (zo groot mogelijke) kans op succes. Start met je inventarisatie op plekken waar al groen aanwezig is: gras, bomen, struiken, plantsoen. De kans dat hier extra groen toegevoegd kan en mag worden is hier groter dan in een kale of lege ‘hittestress’ straat!

Wat is haalbaar?
Wat is de huidige functie van het groen? Passen daar extra bomen bij? Zal hiervoor draagvlak zijn in de buurt? En (voor de kenners) heb je bepaalde soorten in gedachten? Hoe (diep) wortelen die? Een grasveld kan een trapveldje zijn, of gebruikt worden voor bootcamp, spelletjes, de jaarlijkse BBQ of op Koningsdag enz. Wanneer er in een straat veel parkeerplaatsen zijn en slechts ‘hier en daar’ een (overgebleven?) boom heeft dat een reden. Waarschijnlijk is dit door de jaren heen zo ontstaan, al dan niet met instemming van de bewoners.

Stel je eens voor dat!
Zoek mooie voorbeelden in je wijk, of elders in de gemeente Tilburg die je toe zou willen passen op een bepaalde locatie in bijvoorbeeld ‘hittestress’ gebieden. Hoe mooi zou het zijn als dat zou lukken? Want…‘Waarom dáár wel en hier niet?’

Zoek je soort

Welke bomen en struiken ga je kiezen? De grote waaiers die in de kruiwagen zitten zijn een hulpmiddel voor het kiezen van boomsoorten. Op die waaiers staat informatie over afmetingen van een boomkruin, de hoogte, de bloeiperiode, of de soort eetbare bessen heeft enz. 

Door de kleurrijke waaiers te gebruiken zie je op ware grootte hoeveel en welke soort bomen en struiken ergens passen. Dit instrumentarium is ontworpen door de kunstenaars Cathelijne Montes en Krijn Christiaansen. Zie ook deze video waarin de waaier gebruikt wordt.

Hier vind je de lijst (pdf) met alle soorten struiken en bomen die op de waaiers staan.

Boomkiezer

Een heel handige website om een boom of struik uit te kiezen die in jouw situatie past is: Boomkiezer, gemaakt door De Natuur- en Milieufederaties en Plan Boom

Alle bomen en struiken in dit overzicht zijn inheems. Dat wil zeggen dat ze van nature voorkomen in Nederland. Ze leveren voedsel voor insecten, vlinders, vogels en zoogdieren. Daarnaast geven bomen schuil- en nestgelegenheid. Met een keuze uit deze selectie help je dus de natuur een handje.

Als je aanvinkt wat je belangrijk vindt, blijven de bomen en struiken over die bij je situatie passen. Klik op een boom of struik voor meer informatie. Lees hier tips voor het planten en verzorgen van jonge bomen en struiken.

 

Blijvers en wijkers
Blijvers zijn langzaam groeiende soorten die heel groot en erg oud kunnen worden (eik, linde, beuk). Wijkers groeien snel(ler) en worden veel minder oud (populier, berk, els, wilg, es). Deze laatste zijn na 20-30 jaar ‘kaprijp’ en kunnen dan gerooid worden. De blijvers krijgen vervolgens de ruimte die ze nodig hebben om volledig uit te kunnen groeien. Zo creëer je ruimte en voor (drie) dubbel zoveel bomen! Er valt wat te kiezen: Small – Medium – Large bomen.

Vruchtbomen, ofwel ‘eetbaar groen’
In plaats van alleen loof- en naaldbomen in de openbare ruimte kan het op sommige locaties ook interessant zijn om vruchtbomen (bessen, fruit en noten) aan te planten. Zo ontstaat er een nieuwe dimensie in het straatbeeld: met voedsel voor mens én dier. Misschien kunnen we de eekhoorn op deze manier de stad in lokken?

Struiken en Struweel
Hiermee bedoelen we losse, houtige struiken, die — wanneer ze met verschillende soorten bij elkaar staan — ‘struweel’ vormen. Struiken kunnen zorgen voor verdichting van bomenrijen, in plantsoenen en parken. Ze kunnen – technisch gezien – prima op kabels en leidingen geplant worden. Bij werkzaamheden zijn ze relatief gemakkelijk te verwijderen en terug te plaatsen. Ze kunnen de biodiversiteit enorm versterken. Veel inheemse (maar soms ook natuurlijke uitheemse) soorten zorgen voor bloesem, fruit en noten en verrijken de biodiversiteit. Ze zijn goed voor insecten, ‘waardplanten’ voor (wilde) bijen, zweefvliegen, vogels en zoogdieren zoals egel, das en eekhoorn. Er zijn grotere en kleinere soorten. De grotere soorten kunnen wel 6-8 meter hoog worden (zoals vlier, hazelaar en lijsterbes). Zo nodig kan de groei beteugeld worden door ze om de paar jaar in de winter ‘af te zetten’ (terug te snoeien tot er een stronk overblijft). Ze schieten dan in het voorjaar weer uit!

Hagen of heggen
Hiermee bedoelen we de lage, langgerekte hagen die jaarlijks (met de heggenschaar) geknipt worden. Ze zorgen voor afscheiding tussen plantsoen en straat en voorkomen zo ongewenst parkeren op onverhard terrein en dat kinderen ‘zomaar’ de straat op rennen. Ze zorgen voor versterking van de biodiversiteit (bijv. doornstruiken als nestgelegenheid voor vogels). Ze kunnen op verschillende wijzen worden aangeplant: recht, in een bocht, in blokken, enkel of dubbel. En ook in hoogte kan worden gevarieerd. Met hoeveel meters gaan we Tilburg ‘behagen’?

Aan de slag

Zoek je mee?

Fijn dat je met ons wilt meezoeken naar meer kansen voor bomen, struiken of hagen in jouw toegewezen buurt. Hieronder in de checklist vind je tips en tricks waar je op moet letten. We beginnen met een instructie hoe en waar je kunt aangeven waar jij kansen ziet voor meer groen.

Dit kan op twee manieren, digitaal en analoog. Beide werkwijzen lichten we hier toe:

Digitaal
Op deze pagina kun je je gegevens aanmelden en krijg je toegang tot de buurtbomen kansen kaart waarop je kansrijk groen kunt aangeven. Belangrijk is dat je tijdens je zoektocht je smartphone bij je hebt. Per kans kun je nog specifieke gegevens toevoegen over de locatie, zaken die je daar opvallen, speelmogelijkheden of de sociale omgeving of betekenis van je plek. Wanneer je over een google-account beschikt dan is het ook mogelijk om een foto van de gevonden plek te maken en deze met de gegevens te uploaden op deze pagina.

Analoog
Print het aanmeldformulier van deze link en vul handmatig je gegevens en je kansen in. Stuur dit formulier (maak een foto met je mobiele telefoon) via een e-mail naar lucy@buurtbomen.nu. Lucy zorgt ervoor dat jouw locaties op de digitale kaart worden ingevoerd.

Wil je de digitale kansenkaart bekijken dan klik je op deze link of bekijk de kaart onderaan deze pagina.

Checklist

Denk je goed na over onderstaande punten?

  • Fietsen zullen meestal tegen de gevel staan. Veel huizen hebben een ‘achterom’ voor de fietsen maar studenten zetten hun (huur)fietsen toch tegen de gevel. Hou daar rekening mee.
  • Kinderen: als er duidelijk speelruimte is moet die bewaard blijven. Als je een haag wil plaatsen moeten kinderen daar bij oversteekpunten nog overheen kunnen kijken; auto’s moeten hen kunnen zien.
  • Bij hagen altijd kijken waar een voetgangers doorgang nodig is
  • Stoep moet 1.80 breed zijn. Dus als je er groen wilt hebben moet er die loopruimte nog zijn.
  • Plaats geen kleine plukjes groen; het zet geen zoden aan de dijk en je hebt het risico van veel zwerfvuil erin.
  • Waar kunnen er in een straat containers staan? Kijk op een ophaaldag (in Trouwlaan e.o. dinsdag) waar ze nu staan. Er moet wel een plek voor zijn.
  • Praat met mensen die je tegen komt (draagvlak); leg uit wat er in de gemeente T gebeurt en waarom; vraag wat zij graag zouden willen. (Maak meteen foto’s en aantekeningen
  • Meten en tekenen: je krijgt later een gedetailleerde kaart om je voorstel in aan te geven; probeer al in de eerste ronde zo veel mogelijk straten, huisnummers op te schrijven en foto’s te maken.
  • Loop de route op de stoep waar je groen wil hebben ook echt en bedenk wat er allemaal kan gebeuren als je een voorstel wil doen.
  • Let erop hoe het geheel eruit gaat zien in de straat, stel je het hele beeld voor; kijk of je samenhang kunt bedenken.
  • Struiken met bloemen zijn fraai maar een dicht soort beplanting taxus, of beuk verzamelt weinig zwerfvuil. Geef een argumentatie voor je keuze, maar je kunt het ook open laten. In elk geval is de afmeting klein, groot, laag of hoog belangrijk.

 

De 7 V’s om kansen te creëren!

Verdichten

van de aanplant: meer stuks op dezelfde oppervlakte?
T

Vergroten

oppervlakte of lengte: ver (drie) dubbelen laan of plantsoen?

Variatie

in aanplant: van monocultuur naar soortenrijkdom en meerdere lagen.
)

Verticaal

de hoogte in bij weinig ruimte

Vervangen

van straatmeubilair (hekken, paaltjes) door prikkelig groen

Verwilderen

van de aanplant: meer stuks op dezelfde oppervlakte?

Verbeelden

inspireer met aansprekende voorbeelden die je elders gezien hebt